Startup: alles wat je moet weten (van een founder)

startup

Startup is een term gehuld in misvattingen en onduidelijkheid. De term wordt te pas en te onpas gebruikt. Het doel van dit artikel is om licht in de duisternis te brengen.

Als iemand die zelf voor een startup heeft gewerkt (die tientallen miljoen aan investering heeft opgehaald) en vervolgens zijn eigen startup is begonnen (en die naar de London Stock Exchange heeft gebracht), kan ik je alles over startups vertellen wat je moet weten.

Wat is een startup?

Een startup is een bedrijf of project wat bezig is met het ontwikkelen en valideren van een schaalbaar business model. Startups worden opgericht door een of meerdere ondernemers (oprichters of founders) en zijn meestal afhankelijk van groeikapitaal. Het zijn bedrijven met in het algemeen hoge opstartkosten en weinig omzet, en kunnen jarenlang verliesgevend zijn.

De belangrijkste feiten:

  • Een startup is een bedrijf wat in zijn eerste levensfase zit.
  • Vaak richt het zich op het ontwikkelen van een nieuw type product of dienst met potentie tot schaalbaarheid.
  • Kapitaal wordt normaal gesproken door de oprichters zelf verstrekt in eerste instantie en/of opgehaald bij vrienden, familie, angel investors en later venture capital.
  • Startups zijn ontzettend risicovolle ondernemingen en veruit de meesten gaan kopje onder. Tegelijkertijd kan het zeer leerzaam zijn een startup op te richten of er voor te werken, en kun je er veel geld mee verdienen.

Kenmerken van startups

Niet ieder jong bedrijf is een startup. De nieuwe bakker op de hoek kun je geen startup noemen, noch een pas opgericht bureau wat websites ontwikkeld.

Startups richten zich op het ontwikkelen van een enkel(e) product of dienst die de oprichters op de markt willen brengen.

Het ontbreekt startups over het algemeen aan een bewezen business model waardoor ze voor lange tijd verliesgevend kunnen zijn.

Hieronder leg ik de belangrijkste kenmerken van startups in meer detail uit.

Groei en snelheid

Startups onderscheiden zich van andere bedrijven door hun extreme focus op groei en snelheid. Ze ontwikkelen en testen producten razendsnel – soms ten koste van de kwaliteit. Of in de woorden van Facebook oprichter Mark Zuckerberg: “move fast and break things.”

Startups proberen vaak zo snel mogelijk een MVP (minimum viable product) op de markt te brengen: een product in een enigszins deplorabele staat wat ze vervolgens testen en verbeteren aan de hand van feedback van echte gebruikers.

The name of the game is het supersnel lanceren van een product en zoveel mogelijk klanten aantrekken in een zo kort mogelijke tijd. Het is een constante race tegen de klok omdat startups constant op het punt staan om door hun kapitaal heen te branden en failliet te gaan – vooral als ze nog erg pril zijn.

Innovatief

Startups zijn innovatief van aard (of claimen op z’n minst dit te zijn). Voormalige startups als AirBnB, Uber en Tesla hebben hun respectievelijke markten op hun kop gegooid en de wereld veranderd.

Bij veel startups staat het innovatieve aspect iets meer ter discussie. Denk aan Getir of Gorillas. Kun je een bedrijf wat koeriers als idioten door de straten van een dicht bewoonde stad laat scheuren, zodat consumenten binnen 10 minuten hun boodschappen kunt ontvangen, innovatief noemen? Veel mensen vragen het zich af.

Technologisch gedreven

Bij startups is schaalbaarheid en groei belangrijk en niks schaalt en groeit gemakkelijker dan technologie – vooral software. Veel startups worden dus door software voortgedreven.

Maakt meestal gebruik van groeikapitaal

Sommige startups worden compleet gefinancierd door de oprichters zelf (en hun vrienden en familie), maar meestal hebben ze vroeg of laat groeikapitaal nodig.

Dit groeikapitaal wordt meestal geïnvesteerd gedurende meerdere rondes (Series A, Series B, etc) en zorgt ervoor dat oprichters hun startup kunnen blijven draaien en groeien. Tegelijkertijd raken de oprichters met iedere investering een stukje van hun bedrijf kwijt.

Opgericht met een exit-strategie op het oog

Veel oprichters beginnen een startup met het einde in zicht. Ze willen of vroeg of laat gekocht worden door een groter bedrijf, of hun onderneming naar de beurs brengen. Zonder dit vooruitzicht zullen investeerders weinig behoefte hebben om in een startup te investeren.

Beide scenario’s refereren naar een exit waar de oprichter en andere aandeelhouders van de startup kunnen cashen.

Denk hier aan als je voor een startup wil werken

Het werken voor een startup kan opwindend en leerzaam zijn, maar heeft ook een aantal belangrijke keerzijdes waar je je bewust van moet zijn.

Voordelen van het werken voor een startup

  • Je krijgt veel meer verantwoordelijk dan bij een gevestigde organisatie.
  • Je ziet veel meer de impact van je werk.
  • Niet eindeloos vergaderen en om de hete brei heen draaien.
  • Je werkt meestal met gedreven, energieke en intelligente mensen.
  • Mogelijk krijg je aandelen die in het geval van een exit kunt verzilveren.
  • Het is (bijna) nooit saai.  

Nadelen van het werken voor een startup

  • Afhankelijk van de startup kun je rekenen op werkweken van 60-80 uur.
  • Als je pech hebt werk je voor een narcistische sociopaat van een oprichter die geen idee heeft wat hij of zij doet.
  • De meeste startups falen: dat is niet lekker voor je baanzekerheid of je CV.   

Het werken voor een startup gaat vaak niet over rozen. Iets wat het lastig maakt is dat startups vaak worden opgericht door jonge charismatische mensen met een groot ego en een gevoel van onkwetsbaarheid.

Dit zijn wellicht kenmerken die je nodig hebt in een oprichter, maar het kan er ook toe leiden dat je uiteindelijk werkt voor iemand die meer rook dan vuur is.

Als je wordt ge-headhunt door een startup of er zelf bij één aanklopt, wees dan super kritisch. Vraag goed door over het business model. Krijg inzicht in hoe het groeitraject van niet alleen de gebruikers, maar ook de omzet er uit ziet. En hoe lang kunnen ze nog door met het kapitaal wat ze hebben opgehaald?

Veel oprichters beginnen een startup om de verkeerde redenen. Ze willen snel rijk worden of doen het omdat het ze status geeft. Probeer een startup te vinden waar de oprichters echt ergens voor staan.  

Voorbeelden van startups

Succesvolle startups zijn bedrijven die uiteindelijk op eigen benen kunnen staan en op een winstgevend business model zijn gestuit.

Gefaalde startups zijn bedrijven waar de stekker uit is getrokken en die met of een knal of een zachte zucht ten onder zijn gegaan.

Voorbeelden van succesvolle startups

  • Facebook. Dit social media netwerk is waarschijnlijk de meest bekende en invloedrijke (en controversiële) startup van de afgelopen decennia. Het is veranderd van een van de meest geliefde tot een van de meest gehate bedrijven ter wereld.
  • Airbnb. Een platform wat huiseigenaren hun huis of een kamer tijdelijk laat verhuren. Was winstgevend binnen enkele jaren en heeft een succesvolle beursgang gemaakt.
  • Thuisbezorgd. Een startup van Nederlandse bodem. Het eerste bedrijf wat een maaltijdbezorgdienst binnen Nederland introduceerde. Het is uiteindelijk uitgebreid naar meer dan 10 landen, hoewel Nederland en Duitsland verreweg hun meest belangrijke markten blijven.

Voorbeelden van gefaalde startups

  • Juicero. Juicero was een bedrijf dat een Wi-Fi aangedreven fruit en groente juicer heeft ontwikkeld. Het heeft $120 miljoen in kapitaal weten op te halen. Het ging snel bergafwaarts met de startup toen bleek dat je de pakketjes voorgesneden groente en fruit (die het apparaat nodig had) ook met de hand uit kon knijpen voor het hetzelfde effect.
  • Theranos. Dit Amerikaanse bedrijf werd in 2003 opgericht door de 19-jarige Elizabeth Holmes, een gedreven ondernemer die zichzelf in dezelfde soort coltruien uitdoste als Steve Jobs. Hun product was een bloedtest systeem wat zogenaamd veel sneller en makkelijker bloed kon testen dan traditionele systemen. Uiteindelijk bleek het product totaal niet te werken en werden de oprichters beticht van fraude door de SEC in 2018. Er hangt Holmes een celstraf van 20 jaar boven het hoofd.  
  • Airlift. Airlift was een Pakistaanse startup die meer dan $109 miljoen op heeft weten te halen. Ze boden een dienst aan die gebruikers boodschappen, medicijnen, sportspullen liet bestellen en bij hen thuis liet bezorgen binnen 30 minuten.
  • Volt Bank. Dit was een zogenaamde “neobank,” oftewel een online bank, die zich richtte op de Australische markt. De miljoenen die ze hebben opgehaald ten spijt, heeft het bedrijf in 2022 hun deuren moeten sluiten.
  • Jawbone. Een aantal jaar geleden waren wearables een enorme hype. Jawbone ontwikkelde polsbandjes, headsets en daarvoor ook bluetooth speakers. Uiteindelijk moesten ze het afleggen tegen bedrijven als Fitbit.
  • Hipmunk. Hipmunk was een reis site waarmee je vluchten en hotels kon boeken.
  • MoviePass. Met MoviePass kon je voor een vast maandelijks bedrag zo vaak naar de bioscoop als je maar wilde.

En hoe zit het dan met mijn startup vraag je je misschien af? Nou, die bevindt zich na een lange strijd in de tweede categorie. Ik heb het bedrijf samen met de oprichter naar de beurs weten te brengen (de London Stock Exchange). Het bestaat nog steeds maar is een fractie waard van wat het eens was, en is ondertussen zowel van naam als van business model verandert.

Ik heb er een paar jaar geleden ontslag genomen en heb m’n aandelen erin grotendeels verkocht.

Het verschil tussen een startup en een scaleup

Simpel gezegd is een scaleup niets anders dan een succesvolle startup.

Net als een startup is het niet een officiële term met een vastomlijnde definitie, maar de meeste mensen zijn het er over eens dat eens dat een scaleup moet voldoen aan de volgende voorwaarden:

  • Het team van een scaleup moet met 20% per jaar groeien en het moet minstens 10 vaste werknemers hebben.
  • De jaarlijkse omzet moet tussen de $1 en $3 miljoen liggen.
  • Het moet minstens $1 hebben opgehaald.

Handige boeken voor startup oprichters

Als je een startup wil beginnen (of voor een startup wil werken), dan kan ik je de volgende boeken aanbevelen.

  • The Hard Thing About Hard Things van Ben Horowitz. De oprichter van a16z windt er geen doekjes om: een succesvolle startup runnen is moeilijk. In dit boek legt hij uit hoe hij met de vele uitdagingen omging waar hij mee te kampen kreeg.
  • Zero To One van Peter Thiel. Peter Thiel is een van de meest succesvolle ondernemers en investeerders ter wereld en maakt deel uit van de bekende “PayPal mafia.” In dit boek deelt hij zijn belangrijkste lessen en inzichten voor ondernemers in spé.
  • Disrupted van Dan Lyans. Het verhaal van een man van middelbare leeftijd die wordt ontslagen en z’n carrière wil heruitvinden door bij het hippe HubSpot aan de slag te gaan. Dit experiment liep niet goed af.

Afsluitend

Hopelijk heb je na het lezen van dit artikel een beter idee van wat startups zijn, of je er een zou willen oprichten, en of het iets voor jou is om bij te werken.

De bottom line is dat startups leerzaam en opwindend zijn maar dat de meeste startups uiteindelijk falen.

Een startup is niet per definitie innovatief. Vaak proberen ze problemen op te lossen die er niet zijn en worden ze gedraaid door mensen die ondernemer worden om alle verkeerde redenen.

Dat gezegd hebbende zijn er ook fantastische startups en oprichters. Ook zijn het uiteindelijk startups die voor een groot deel verantwoordelijk zijn voor de technologische en maatschappelijke vooruitgang van onze wereld.  

Veelgestelde vragen

Hoe lang is een bedrijf een startup?

Meestal tussen de 3-5 jaar. Je kunt zeggen dat een bedrijf startup-af is zodra het winstgevend is of winstgevend kan zijn wanneer het dit wil (oftewel, niet meer alle verdiensten terug investeert in groei).


Waarom mislukken startups?

Een van de belangrijkste redenen is dat er geen markt blijkt te zijn voor het product. Veel startups bedenken slecht doordachte concepten waar de wereld niet op zit te wachten: oplossingen zonder een probleem. De tweede belangrijke reden is een slechte uitvoering van het idee.


Waarom verliezen startups zoveel geld?

Veel mensen die een nieuw bedrijf beginnen komen erachter dat alles 3 keer zo lang duurt als ze denken en 3 keer zoveel kost als ze dachten. Tel deze twee factoren bij elkaar op, en je hebt iets wat voelt als een eindeloos diep zwart gat in de grond waar je geld in gooit.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.